Overslaan en naar de inhoud gaan

Vijfde Nota Ruimtelijke Ordening

Sinds 2001 is het Nederlandse deel van de Noordzee een 'landsdeel'. Deze wat merkwaardige titel kreeg de zoute helft van Nederland in het regeringsvoornemen van de Vijfde Nota over de Ruimtelijke Ordening. In de eerdere vier landelijke nota's over het ruimtelijk beleid kreeg de Noordzee geen aandacht. Maar de uitbreiding van het netwerk aan kabels en leidingen, de noodzaak van nieuwe locaties voor delfstoffenwinning, plannen voor windparken, en luchthavens en de spanning tussen de visserij en de natuur maakten het onvermijdelijk dat de landelijke overheid zich ook zou uitspreken over de ruimtelijke problemen in het zeegebied. De Vijfde Nota Ruimtelijke Ordening is nu vervangen door de Nota Ruimte.

Activiteiten op zee

De Vijfde Nota verkende de ruimteclaims van de verschillende activiteiten op zee. In onderstaande tabel zijn die weergegeven.

Noordzee (Nederlands deel 57.065 km2) ruimtebehoefte (km2)
delfstoffenwinning 1.460
defensie 4.865
windenergie 1.616
scheepvaartroutes 3.573
(lucht)haventerreinen en begeleidende bedrijvigheid (diensten, ICT) 113
kabels, leidingen, lozingspijpen, baggerstort 20.172
recreatie 350
natuur en 'landschap' 57.065
kustverdediging 7.815
visserij 57.065
Bron: Vijfde Nota Ruimtelijke Ordening  

 

Noordzee

De Noordzee maakt in zijn geheel deel uit van de Ecologische Hoofdstructuur (EHS) van Nederland. De Vijfde Nota geeft dan ook in globale termen aan dat de Noordzee vooral als natuurlijk systeem behouden moet blijven en waar nodig hersteld moet worden. Bij ruimtelijke conflicten en nieuwe ontwikkelingen moeten drie principes de leidraad vormen:
nut en noodzaak: bij nieuwe activiteiten moet een openbaar belang gediend zijn en het moet gaan om een activiteit die niet op het land te realiseren is;
de watersysteembenadering: bij de oplossing van problemen of bij nieuwe activiteiten moet de samenhang tussen de zoet- en zoutwatersystemen in het oog worden gehouden;
het voorzorgsprincipe: onherstelbare verstoring en vervuiling van de zee moeten voorkomen worden. Bij nieuwe activiteiten moeten de gevolgen in beeld worden gebracht en bij twijfel over mogelijke effecten geeft het natuurbelang de doorslag.

Doorgeschoven

Het eerste deel van de Nota maakt vrijwel nergens concrete keuzes in het ruimtelijk beleid. Alle beslissingen worden doorgeschoven naar deel drie van de Nota, naar internationaal overleg of naar andere beleidsontwikkelingen, zoals het project Ecosysteemdoelen Noordzee en de natuurwaardenkaart Noordzee. Deel drie van de Nota zal niet als afzonderlijk beleidsdocument verschijnen. Het wordt geintegreerd in de Nota Ruimte, die naar verwachting begin 2004 zal verschijnen.

CC-BY-NC, Ecomare & VLIZ 2020 - Laatst bijgewerkt:

Bovenliggende categorieën