Overslaan en naar de inhoud gaan

Verloren dorpen op Schiermonnikoog

Voor 1720 bestond het tegenwoordige dorp op Schiermonnikoog nog niet, maar waren er wel andere dorpen op het eiland. Deze lagen meer naar het westen. Omdat waddeneilanden meestal aan de westkant afbrokkelen, werden de oude buurtschappen vanaf 1600 door de zee bedreigd. Huis na huis verdween in de golven. De inwoners bouwden nieuwe huizen op de plek waar nu het dorp is.

 

Eerst buurtschappen, daarna Hoogdorp

Voor 1720 lag er op de plaats waar nu het Westerstrand ligt een dorp: Westerburen. Op een kaart uit de 17e eeuw staan een kerk, een molen en veertien huizen getekend.
In 1570 moesten de woningen in het westen van het dorp afgebroken worden. In de loop van de tijd begon men nieuwe huizen te bouwen in de buurtschappen Oosterburen en in de Molenbuurt, beide ten oosten van het oude dorp. Vanaf 1650 kwam de zee steeds dichterbij. Het zeewater spoelde regelmatig de huizen binnen. Huis na huis werd vanaf 1717 weggeslagen door zware stormen. Toen begon men met de bouw van huizen en een kerk in het buurtschap Dompen. Dit was op een plek iets ten zuiden van de huidige Westerplas.

Maar men bouwde ook huizen in wat nu het huidige dorp is, zoals het huis 'Marten' uit 1721. Men noemde dit Hoogdorp omdat het wat hoger lag dan de rest van de kwelder. Hierdoor hoopte men geen last te hebben van overstromingen. Op 2e kerstdag 1760 verdwenen de laatste huizen van het oude dorp in zee. Ook Dompen werd bedreigd door de geul de Noorman. De bewoners verhuisden naar het Hoogdorp. Alle huizen van Dompen verdwenen in zee.

Tenslotte ging iedereen wonen in het nieuwe dorp. Men bouwde een kerk en twee molens. Ook werden rond 1760 lage dijkjes aangelegd in de kwelder ten zuiden van het nieuwe dorp. Op die manier hoopte men beter beschermd te zijn tegen de zee. Een restant van zo'n dijkje is nog te vinden bij de huidige kinderboerderij. 

CC-BY-NC, Ecomare & VLIZ 2020 - Laatst bijgewerkt: