Overslaan en naar de inhoud gaan

Natuurbeheersmaatregelen

Vroeger hielden boeren vee in de duinen. In sommige duinweiden kon je het vee altijd laten lopen. Andere plekken moesten gemaaid of zelf afgebrand worden om ze geschikt te maken voor de veehouderij. De duinweiden werden meestal niet of nauwelijks bemest. Daardoor, en door het weiden, maaien en branden konden zelfzame planten zoals de vleeskleurige orchis en het teer guichelheil groeien. De natuurbeheerders van nu doen de duinboeren van weleer na op bepaalde plekken. Dat gebeurt om de landschappen te behouden die zonder ingrijpen van de mens zouden verdwijnen.

Bestrijden van natuurlijke ontwikkeling

Als we de natuur zijn gang laten gaan ontstaat op de meeste plekken uiteindelijk bos. Een grasland wordt eerst een ruig grasland, daarna komen er struiken en hoge kruiden. Na verloop van tijd komen er bomen te staan. Er komen steeds meer bomen en zo ontstaat er een bos. De natuurliefhebbers in Nederland willen niet overal bos. Graslanden, open moerasgebieden en heidevelden zijn ook geliefde natuurterreinen. En dus moet je maaien, plaggen en beweiden, gewoon om de verbossing tegen te gaan. Soms is dat lastig, bijvoorbeeld als bosliefhebbers in discussie gaan met de heideliefhebbers.

t-succession-515-ned2.jpg

Succesie | © Ecomare, Marike van der Paauw en Gerbrand Gaaff

Bestrijden van milieu-invloeden

In natuurgebieden hebben mensen naast natuurbeheersmaatregelen nog meer invloeden. Voorbeelden zijn de verzuurde regen, ammoniak dat via de lucht vanuit landbouwgebieden terecht komt in natuurgebieden, ontwatering en inlaat van voedselrijk, gebiedsvreemd water. Dit soort invloeden hebben meestal ongewenste gevolgen. Heidevelden vergrassen, bloemrijke natte graslanden veranderen in rietvelden. Men kan de gevolgen van dit soort invloeden voor een deel bestrijden met beheersmaatregelen.

fitis-natuurbeheer-hooglander-sd.JPG

Grazende koe | © Ecomare, foto fitis, sytske dijksen

Planten versus ganzen

Een voorbeeld van een gebied waar beheersmaatregelen bepalen hoe de natuur eruit ziet, is de Amstelmeerdijk. In dit gebied komen bijzondere plantensoorten voor, maar ook veel grauwe ganzen. Die gaan niet goed samen. De ganzen vertrappen de planten en veroorzaken afkalving van de waterkant. Landschap Noord-Holland stond voor de keuze tussen de vogels en de planten. De ganzen worden nu door jacht in toom gehouden. Daardoor staat er nog rode en stijve ogentroost, duizendguldenkruid, ratelaar, moeraswespenorchis en goudknopje.

fitis-grauwe_ganzen-sd 2.jpg

Grauwe ganzen | © Ecomare, Foto Fitis, Sytske Dijksen
CC-BY-NC, Ecomare & VLIZ 2020 - Laatst bijgewerkt:

Bovenliggende categorieën