Overslaan en naar de inhoud gaan

Boorplatforms

In 2007 stonden er 982 olie- en gasplatforms op de Noordzee. Naast de eigenlijke boorplatforms zijn dat ook serviceplatforms en platforms die niet meer in gebruik zijn maar nog niet zijn afgebroken. Groot-Brittannië had er 590, Noorwegen 193. Nederland had 143 platforms in de Noordzee staan, Denemarken 53 en Duitsland 3. In de zuidelijke Noordzee vindt voornamelijk gaswinning plaats. In het midden en noorden van de Noordzee staan zowel olie- als gaswinningsplatforms.

Productieplatforms

Op de productieplatforms staan de installaties die de olie of het gas uit de bodem winnen. Deze platforms zijn soms voorzien van bemanningsverblijven, maar kunnen ook onbemand zijn. Andere platforms zijn speciaal ingericht voor de overslag van de aardolie of voor de behandeling van het gas zodat dit door de transportleiding naar de wal kan.

Soorten booreilanden

In de Noordzee gebruiken de mijnbouwmaatschappijen twee basistypen productieplatforms. Beiden hebben een onderbouw en een bovenbouw. Het ene heeft een onderbouw van staal, de ander één van beton.De onderbouw van stalen platforms wordt aan wal gemaakt. Daarna wordt de gehele constructie naar het olie- of gasveld gesleept. Daar wordt de onderbouw in de bodem verankerd, soms tot 100 meter diep. Hierna installeren drijvende kranen de bovenbouw die eerst apart naar de locatie is gesleept. Een stalen productieplatform heeft geen opslagcapaciteit en is aangewezen op een drijvende tankinstallatie of een pijpleiding.Betonnen platforms worden voor het grootste deel in beschut water in elkaar gezet en verticaal drijvend naar de locatie gesleept. Daar worden ze afgezonken. Deze constructies worden niet verankerd. Ze zijn op hun eigen gewicht aangewezen om zwaar weer te doorstaan. Deze platforms hebben wel een opslagcapaciteit.Deze productieplatforms en -eilanden zijn vaak gigantische constructies. In 1995 is op het Noorse continentale plat op het Troll-veld een betonnen platform geïnstalleerd dat 400 meter hoog is en 150 meter lang.Voor een optimale exploitatie van een veld moeten vanaf het productieplatform een aantal putten worden geboord. Door een speciale boortechniek ('schuin boren') kan men soms wel op kilometers van het platform verwijderde punten olie of gas uit de bodem betrekken. Hoewel met deze techniek een vrij groot gebied kan worden bestreken, is voor het gemiddelde olie- of gasveld op de Noordzee toch meer dan één platform nodig.

k-platformsned10.jpg

Locaties grotere boorplatforms (Noordzee) | © Ecomare, Reindert Welmers

Veiligheidsmaatregelen rond de platforms

Rond mijnbouwplatforms zijn veiligheidszones ingesteld. Deze hebben een straal van 500 meter, gemeten vanaf de buitenkant van de installatie. In deze zone is het verboden te varen, met uitzondering van bevoorradingsschepen, of te vissen.Deze veiligheidszones worden nogal eens geschonden door allerlei schepen. Sommige vissers willen zo dicht mogelijk langs de installatie vissen vanwege de daar aanwezige visbestanden. Dat levert gevaarlijke situaties op.

k-platformsned.jpg

Boorplatforms en scheepvaartroutes op het NCP | © Ecomare, Gerbrand Gaaff

Uitgeproduceerde platforms

De eerste platforms zijn tussen 1970 en 1980 in de Noordzee geplaatst. Zij hebben jarenlang olie of gas  opgepompt en zijn daarna overbodig geworden. Sommige platforms zijn al jaren verlaten. Op het Nederlandse deel van de Noordzee werd het eerste platform in 1996 verwijderd, en in de toekomst zal men elk jaar enkele platforms demonteren.De grootste uitgeprocedeerde platforms staan op het centrale en noordelijke deel van de Noordzee. Sommige hebben een gewicht tot 800.000 ton. Het verwijderen van zo'n massa is een heel karwei, en het kost veel geld. Daarom zoekt men nog wel eens naar andere oplossingen. Het klassieke voorbeeld is de Brent Spar. Shell wilde dit afgedankte olie-opslagplatform in 1995 in zee laten zinken, maar door acties van Greenpeace werd dit voorkomen. Zie de weblinks voor een uitgebreid document over deze kwestie.

Brent-Spar.jpg

De Brent Spar | © Ecomare

Het parkeren van boorplatforms

Een tijd lang werden boorplatforms geparkeerd op de Rede van Texel. In het Beheersplan voor de Waddenzee uit 1996 werd een onderzoek naar alternatieve locaties hiervoor aangekondigd. Uit dit onderzoek zijn 2 mogelijke locaties naar voren gekomen; ten westen van de Noorderhaaks op de Noordzee en in de haven van Den Helder. De eerste locatie valt echter af vanwege de ligging in een schietgebied van Defensie.

fitis-pcd04011-hoge-berg-sd22.jpg

Hoge berg | © Ecomare , Foto Fitis, www.fotofitis.nl

Zeldzaam koraal op poten van platforms

In 1999 zijn in de Noordzee een aantal kolonies van het zeldzame koraal Lophelia ontdekt, vastgehecht aan het onderstel van olieplatforms. De eerste kolonie was ontdekt toen de Brent Spar uit zee gehaald werd. Het koraal was daarvoor alleen bekend uit de Atlantische Oceaan, waar het tussen de 150 en 1500 meter diepte leeft.

CC-BY-NC, Ecomare & VLIZ 2020 - Laatst bijgewerkt:

Bovenliggende categorieën