Overslaan en naar de inhoud gaan

Baardmannetje

Het baardmannetje leeft verborgen in grote rietmoerassen. Toch is het een opvallende verschijning. De mannetjes hebben een prachtige zwarte baard, waar ze natuurlijk ook hun naam aan danken. De aantallen baardmannetjes hangen sterk af van het weer. Tijdens een mooie zomer kan een paartje wel 10 tot 20 jongen groot brengen, maar strenge winters zijn funest voor dit vogeltje. Dan kunnen er plots weer heel veel doodgaan.
Namen 
la
Panurus biarmicus
nl
baardmannetje
en
bearded tit
fr
mésange à moustaches
de
Bartmeise

Zorgzame ouders

Baardmannetjes vlechten hun nest van van rietbladeren en -pluimen, meestal anderhalve meter boven het water. In de rietvelden moet zegge aanwezig zijn, soms neemt de vogel ook genoegen met lisdodde. Deze plantensoorten zijn nodig om een stevig nest te kunnen bouwen. Twee (soms zelfs drie!) keer per jaar wordt een nest van 5 à 7 eieren grootgebracht. Bij het tweede legsel helpen andere paren en de jongen uit het eerste nest mee.

baardmannetjes.jpg

Baardvrouwtje (L) en Baardmannetje (R) | © Ecomare, Jeroen Reneerkens

Verspreiding en habitat

Echt trekken doet het baardmannetje niet. De meesten blijven overwinteren in hun broedgebied, enkelen gaan kleine stukjes naar het zuiden.

Tijdelijke vegetariër

Baardmannetjes eten in de zomer vooral insecten, spinnen en kleine slakjes. In de winter worden deze tijdelijk vervangen door zaden van waterplanten. Om deze zaden te kunnen verteren verandert de maagwand van de baardmannetjes elk jaar opnieuw van bouw.

Hollandse kust

Het baardmannetje kwam rond 1940 bijna niet meer voor doordat er een aantal strenge winters waren geweest. Bij het droogleggen van de Flevopolders ontstonden rietvelden van duizenden hectares. Die werden snel door de baardmannetjes ontdekt en er ontstond een ware bevolkingsexplosie. Vanuit de Flevopolders hebben de baardmannetjes zich daarna over heel Nederland kunnen verspreiden, tot in de rietmoerassen op de waddeneilanden.

Bovenliggende categorieën

CC-BY-NC, Ecomare 2017 - Laatst bijgewerkt: 2014.04.09