Overslaan en naar de inhoud gaan

Ganzen algemeen

Nergens in Europa vind je zoveel ganzen als in Nederland. De meeste ganzen zie je hier in de winter. Ze komen dan naar zuidelijke gebieden om te grazen op de kwelders en de weilanden. Jaarlijks overwinteren meer dan 2 miljoen ganzen in Nederland. Als ganzen vliegen, doen ze dat meestal in groepen in een V-vorm. De V van 'vorst' zeiden mensen vroeger, want als de ganzen kwamen werd het winter. Tegenwoordig zijn er in de zomer ook veel ganzen in ons land.
Namen 
la
Anatidae
nl
ganzen
en
geese
fr
anserini
de
Gänse
meer namen

Ganzentrek

Veel ganzen zijn trekvogels, die in het hoge noorden broeden en in zuidelijker streken overwinteren. Sommige soorten vliegen zo twee keer per jaar zo'n 5000 kilometer. Begin oktober komen deze ganzen in Nederland aan. De Waddenzee vormt samen met het deltagebied de belangrijkste overwinteringsplaats voor de brandgans, grauwe gans en de rotgans. Overdag is er voldoende voedsel te vinden in de kwelders en graslanden en 's nachts biedt het water een veilige slaapplaats. Vanaf half maart vliegen de meeste weer naar hun broedgebieden in Scandinavië (grauwe ganzen) of het noorden van Rusland (brandgans en rotgans). Omdat het in de zomer in het hoge noorden dag en nacht licht is, kunnen de ganzen hun vijanden goed in de gaten houden en groeit het gras ook lekker door. Zo is er lekker veel vers voedsel voor de kuikens. Maar niet alle ganzen gaan 's zomers naar het noorden. In 2008 broedden er 13 soorten ganzen in Nederland, waaronder grauwe ganzen en brandganzen

V-vorm

Groepen ganzen vliegen bijna altijd in een V-vorm. Door zo te vliegen verbruiken ze minder energie. Ze kunnen dan namelijk gebruik maken van de opwerveling die volgt uit de vleugelslag van de voorganger. De voorste vogel heeft het dus het zwaarst, maar de ganzen wisselen regelmatig van plaats. Tijdens het vliegen roepen de ganzen voortdurend met elkaar. Je hoort ze vaak al van verre aankomen.

Ganzenschade

Ganzen kunnen veel schade veroorzaken voor boeren omdat zij het jonge gras opeten. Dat geldt vooral voor ganzen die in Nederland broeden. Daarom wordt er op een aantal verschillende manieren geprobeerd om de schade te beperken. Speciale opvanggebieden voor ganzen en het prikken van gaatjes in ganzeneieren zodat ze niet uitkomen lijken het beste te werken. Het weghalen van eieren uit het nest werkt niet goed, omdat ganzen dan nieuwe eieren leggen. De jacht op ganzen is sinds 2000 verboden, maar plaatselijk worden speciale vergunningen afgegeven om schade te voorkomen. Boeren ontvangen een vergoeding als ze de ganzen op hun land laten grazen.

Ontsnapte ganzen

Er leven in Nederland ook heel wat ontsnapte of losgelaten 'vreemde' ganzen. Het gaat dan om ganzensoorten die voor de sier werden gehouden op boerderijen of in parken. Zo broeden er inmiddels meer dan 5000 paartjes Nijlganzen in Nederland, zo'n 100 paartjes Indische ganzen en meer dan 1000 paartjes grote Canadese ganzen. Al deze soorten komen van oorsprong niet in Europa voor, maar voelen zich er prima thuis. Ze nemen dan ook vaak snel in aantal toe. Hoewel ze mooi zijn om te zien, zijn sommige mensen toch niet zo blij met deze nieuwkomers. Vaak is de drang om weg te trekken bij deze sierganzen weggefokt, waardoor ze het hele jaar in Nederland blijven. Daardoor hebben boeren meer last van ganzenvraat. Soms paren de sierganzen met wilde ganzen van andere soorten, waardoor de eigenschappen van de wilde ganzen verloren gaan. Ook pikken ze weleens nestplaatsen in, waardoor wilde ganzen geen goede broedplaatsen meer kunnen vinden.

Bovenliggende categorieën

CC-BY-NC, Ecomare 2017 - Laatst bijgewerkt: 2015.10.09