Overslaan en naar de inhoud gaan

Zwarte den

Deze den verdraagt de zeewind beter dan de grove den, en is daarom de meest aangeplante dennensoort in de duinen. De Corsicaanse zwarte den kan wel 600 jaar oud worden! Toch heeft hij nog de bescherming van een windsingel van loofhout nodig om achter op te groeien. Dankzij de aanplant van deze dennen zijn veel nieuwe soorten vogels, planten en paddenstoelen in de duinen en op de waddeneilanden gekomen. De zwarte den kent veel ondersoorten. In de Nederlandse duinbossen zijn vooral Corsicaanse dennen aangeplant, en ook wel Oostenrijkse.

Namen 
la
Pinus nigra (maritima, nigra)
nl
zwarte den (Corsicaanse, Oostenrijkse)
en
black pine
fr
pin de Corse, pin noir d'Autriche
de
kalabrische Schwarzkiefer, Schwarzföhre
Kenmerken 
afmetingen
tot 50 meter, in duinbossen niet hoger dan 25 meter
kleur
donkergroen, met bruine stam
levensduur
tot 600 jaar
voortplanting
zaad (pas na 15 jaar)

Verspreiding en habitat

Langs de hele Nederlandse kust zijn duinbossen aangeplant. In België is dit minder het geval, maar daar zijn wel veel dennen aangeplant voor de mijnbouw. De boom heeft een zonnige standplaats nodig, maar kan goed tegen sneeuw en vorst. Hij stelt weinig eisen aan de bodem, met een voorkeur voor kalkarme grond. De soort groeit op vrijwel humusloos stuifzand. Los in de duinen staan lage, grillig gevormde zwarte dennen, de zogenaamde vliegdennen. Deze bomen zijn spontaan uit zaadjes uit het bos opgekomen.

Verschil zien tussen Oostenrijkse en Corsicaanse den

fitis-zwarte den-1-sd.jpg

Zwarte den | © Foto Fitis, Sytske Dijksen

Als je de hele boom bekijkt is het niet zo moeilijk om te zeggen of het een Corsicaanse of Oostenrijkse den is. De Corsicaanse maakt een meer rommelige indruk, de Oostenrijkse ziet er rechter uit. Dat komt doordat de naalden van de Corsicaanse den in ‘lossere’ bundels groeien en in meer verschillende richtingen. De takjes en naalden hebben een lichter groene kleur. Oostenrijkse dennen hebben grijs-gele tot bruine takjes en de naalden hebben een donkerder groene kleur. Ze staan dichter bijeen zodat ze meer in dezelfde richting groeien. Bovendien groeien Oostenrijkse dennen op drogere grond. Je vindt ze op de eilanden in de duinen en aan de westkant van het bos. Corsicaanse dennen groeien op plaatsen waar de grondwaterstand hoger is, bijvoorbeeld op oude heidevelden. Ze worden hoger en de stammen dikker.

Bovenliggende categorieën

CC-BY-NC, Ecomare 2020 - Laatst bijgewerkt: 2012.12.11