Overslaan en naar de inhoud gaan

Zeepokken: soorten, voortplanting en larven

Op het eerste gezicht zou je het niet zeggen, maar zeepokken horen bij de kreeftachtigen. Ze hebben een kalkskelet dat lijkt op een klein vulkaantje. Er is zelfs een soort die zo heet. Het huisje van een zeepok is opgebouwd uit verschillende platen. Aan de top zitten klepjes die open kunnen, en daar kan de zeepok zijn vangpoten uitsteken. Die zien er uit als een waaiertje. Daarmee halen de dieren plankton uit het zeewater. Bij laag water doen zeepokken hun kleppen dicht. Dan kunnen ze een tijdje boven de waterspiegel overleven.

Soorten

Er zijn verschillende soorten zeepokken. Voorbeelden zijn de gewone zeepok, de brakwaterpok, de Nieuwzeelandse pok en het vulkaantje. De eendenmossel en het krabbenzakje zijn verwant aan de zeepokken.

fitis-zeepokken.jpg

Gewone zeepok | © Ecomare, Foto Fitis

Omgekeerde wereld

Als je naar een zeepok kijkt, dan lijkt het niet echt op een kreeftachtige. De zeepok zit verstopt in zijn huisje, de kegel. Als de zeepok onder water staat, steekt hij een aantal sprietjes uit de kegel. Door deze sprietjes heen en weer te bewegen vangt hij langsdrijvend plankton. Deze sprietjes zijn oorspronkelijk niet direct bedoeld om voedsel mee te vangen, het waren vroeger namelijk zijn pootjes. Een zeepok ligt eigenlijk op zijn rug in het kegeltje en vangt zijn eten met zijn benen.

Parende zeepokken: pokkenwerk

Een zeepok is tegelijkertijd mannelijk en vrouwelijk, maar kan niet met zichzelf paren. De pok zit vast aan de ondergrond en kan zich niet voortbewegen, dus om een partner te vinden moet hij dicht in de buurt van andere pokken gaan wonen. Dat is één van de redenen dat je zeepokken meestal in groepen kunt vinden. Probleem blijft dat pokken niet uit hun huisje kunnen komen om te paren, maar gelukkig hebben ze daar een oplossing voor gevonden. Elke zeepok heeft namelijk een hele lange piemel, die ze over het muurtje bij de buurpok naar binnen kunnen steken. De pok die als eerste zijn piemel bij de buurpok naar binnen steekt is het mannetje, de andere pok is dan even het vrouwtje. Misschien is de zeepok die dit jaar het vrouwtje was, volgend jaar sneller en dan dus het mannetje.

Larven

De larven van de zeepok ontwikkelen zich eerst in het ouderdier. Daarna gaan ze in een grote groep het zeewater in, om zich later te vestigen op een harde ondergrond. Sommige zeepokken doen dat zo massaal, dat het nodig is om zeeschepen onder water regelmatig schoon te maken. De hoeveelheid zeepokken op een schip kan zelfs zo oplopen dat het schip er langzamer door wordt. Op zeeschepen wordt de aangroei van zeepokken ook tegengegaan door gebruik te maken van aangroeiwerende verf. Sommige varianten van deze verf bevatten stoffen die schadelijk zijn voor het milieu.

CC-BY-NC, Ecomare & VLIZ 2020 - Laatst bijgewerkt:

Bovenliggende categorieën

Mediagalerij

Zwemmende naupliuslarven © René Van Outryve