Overslaan en naar de inhoud gaan

Torenvalk

De kleine roofvogel die al vliegend in de lucht stil staat ('bidt') is een torenvalk. Het is de muizenjager bij uitstek. Hij speurt al biddend de grond af, meestal zoekt hij niet naar de muis zelf maar naar het urinespoor. Torenvlaken kunnen namelijk ultraviolette kleuren zien, die in urine zitten. Zo kunnen ze zelfs de best verstopte muis vinden. Ze broeden graag in grote nestkasten, die speciaal voor torenvalken worden gemaakt.

Namen 
la
Falco tinnunculus
nl
torenvalk
en
kestrel
fr
faucon crécerelle
de
Turmfalke
meer namen
Kenmerken 
afmetingen
lengte: 33-39 centimeter; spanwijdte: 65-80 centimeter
kleur (volwassen)
♂ grijsblauwe kop en nek, roodbruine rug en vleugels met donkere vlekken; ♀ bruine kop en nek, bruingestreepte rug en vleugels, donkere staart
voedsel
kleine zoogdieren, zoals (woel)muizen en insecten, wormen en kikkers
bedreigingen
voedseltekort, bestrijdingsmiddelen
voorkomen
broedvogel; standvogel
leefgebied
open velden, heide en moerasland
voortplanting
geslachtsrijp: vanaf 1 jaar; aantal: 5-7 eieren
leeftijd
record: 16.5 jaar
karakteristiek
kan in de lucht stilstaan (bidden)

Van de grond eten

De meeste valken vangen hun prooi in de lucht. Alleen de torenvalk pakt zijn slachtoffer op de grond: zijn voedsel bestaat dan ook voor meer dan 80% uit veldmuizen. Wanneer daar een tekort aan is, eet de torenvalk ook wel andere (woel)muizensoorten, andere vogels en grote insecten zoals mestkevers. Ze hebben ongeveer 4-8 muizen per dag nodig. Torenvalken bergen een gevangen prooi dan ook wel eens op, voor moeilijkere tijden.

pcd01037-torenvalk-sw.jpg

Torenvalk | © Foto Fitis, Ecomare

Bescherming

  • Signalering: Network Ecologische Monitoring
  • Beleid: soort van doelsoortenlijst
  • Nationale wetgeving: Flora- en Faunawet
  • Europa: CITES
  • Internationaal: Bern-Conventie, Bonn-Conventie

Hoe een valk een muis vangt

Een torenvalk kan op twee manieren op zoek gaan naar een prooi. De meest toegepaste methode is bidden: de vogel vliegt dan precies zo snel tegen de wind in dat hij boven de grond stil blijft staan. Wanneer hij een prooi ziet, laat hij zich uit de lucht vallen en stort zich op het slachtoffer. Deze methode kost veel energie, maar levert ook veel op; één muis per half uur. De lange staart komt bij deze manier van jagen goed van pas. De staart remt tijdens de laatste seconden van de val de snelheid. Wanneer dit niet zou gebeuren zou de vogel zich te pletter vallen.Een andere methode is 'zitten op een paaltje en wachten tot iets in de buurt komt'. Gemiddeld duurt het dan 5 uur voordat de torenvalk een muis te pakken heeft. Een voordeel is dat deze methode weinig energie kost. Wanneer een torenvalk veel energie heeft, zal hij voor het bidden kiezen, maar als het koud is en hij veel energie in lichaamswarmte moet steken, kiest de vogel vaak voor de energie-zuinige methode.

Bovenliggende categorieën

CC-BY-NC, Ecomare 2017 - Laatst bijgewerkt: 2011.05.09