Overslaan en naar de inhoud gaan

Natuurcentrum Ameland

De Noordzee is heel bijzonder en de Waddenzee zelfs uniek in de wereld. Dat komt door een unieke combinatie van bijzondere landschappen met elk hun eigen planten- en dierenwereld. Van die landschappen en van de planten en dieren die daarin leven ontdekt u meer tijdens een bezoek aan het Natuurcentrum op Ameland. Binnen het museum door middel van een rondwandeling langs o.a. een op ware grote vinvis, een potvisskelet en een groot Noordzee-aquarium. Of buiten het museum door deel te nemen aan een natuurexcursie onder leiding van een gids.

Natuurmuseum

In de vaste expositie worden, beginnend bij de geologische ontstaansgeschiedenis, in een logische volgorde alle kenmerkende landschapstypen getoond. Vanaf het wad aan de zuidzijde via kwelder, polder, dorpen, bos en duinen naar het Noordzeestrand. In en rondom een aantal diorama's wordt de rijkdom aan leven op en rond het eiland getoond. Rondom de diorama's worden de thema's op een speelse manier verder uitgediept. Dit gebeurt met behulp van videofilms, diakijkkasten, maquettes e.d. Steeds is echter de samenhang die er bestaat tussen het leefgebied(biotoop) en de hierin voorkomende planten en dieren aanwezig. Verweven hierin is ook het natuurbeheer zoals dat in de diverse biotopen plaats vindt.

Ameland-bezoekerscentrum_HR_800px.jpg

Natuurcentrum Ameland, huisvesting voor 2009 | © Johan Krol, Archief Natuurcentrum Ameland

Zeeaquarium

Centraal gelegen in het Natuurcentrum bevindt zich een bijzondere attractie, een vanwege omvang en inhoud uniek zeeaquarium. Het totale systeem bevat bijna 100.000 liter zeewater. Het grootste aquarium bevat 40.000 liter, over een lengte van 14 meter kunnen vooral kinderen zich eindeloos vermaken voor de manshoge ruiten. Hierachter bevinden zich de grotere vissen en schaaldieren, zoals kabeljauwen, harders, hondshaaien, palingen, grote platvissen en kreeften. Vooral de voedertijden zijn extra spectaculair.

ameland-haai_800px.jpg

Hondshaai | © Johan Krol, Archief Natuurcentrum Ameland

Educatieve afdeling

De educatieve afdeling kan vooral voor (school)groepen van belang zijn. Voor het opstellen van programma's voor werkweken e.d. kunt u als groepsleider te allen tijde een beroep op het Natuurcentrum doen. Er kan gezorgd worden voor veldwerkactiviteiten, film/dia avonden, excursies, fietstochten, ja zelfs voor een groepspracticum in een compleet uitgerust practicumlokaal in de educatieve afdeling. Deze ruimte is ook te gebruiken om een (school)groep onder uw eigen begeleiding verzameld materiaal uit te laten werken.

Dialezing 'Natuur op Ameland'

Er wordt een dialezing verzorgd waarin de natuur op Ameland uitgebreid aan de orde komt. Hierin wordt een compleet beeld gegeven van alle te onderscheiden landschapstypen (biotopen) gelegen tussen Waddenzee en Noordzee. Dit programma is zeer geschikt als introductie tijdens een vakantie op Ameland. Een ieder die geïnteresseerd is in Ameland, het natuurleven in het bijzonder, mag dit programma eigenlijk niet missen. Maximale deelname: 50 personen, duur: 1,5 uur

ameland-meeuw_800px.jpg

Stormmeeuw | © Johan Krol, Archief Natuurcentrum Ameland

Dialezing 'Roofvogels in ons landschap'

Dit programma wordt geheel besteed aan een bijzondere vogelgroep, namelijk de roofvogels. Aan de hand van dia's wordt de rol die deze vogels in de natuur spelen toegelicht. Ook van onze geheimzinnige nachtactieve roofvogels, de uilen, zijn unieke opnames te bewonderen. Ook de voor Nederland zeldzame velduilen en blauwe kiekendieven worden niet vergeten. Deze laatste twee soorten hebben hun domein voor een belangrijk deel op Ameland. Een boeiend programma, zowel voor kinderen als volwassenen. Maximale deelname: 50 personen, duur: 1,5 uur.

Practicum 'Wad'

Het natuurcentrum heeft een eigen educatieve dienst die de beschikking heeft over een compleet ingericht practicumlokaal. Deze accommodatie is speciaal tot stand gebracht voor (school)groepen. Onder begeleiding van een docent van het natuurcentrum kan hier het 'wadpracticum' gevolgd worden. Verdeeld in groepjes doorlopen de leerlingen een 7-tal opdrachten die alle betrekking hebben op aardrijkskundige en biologische aspecten van het waddengebied. Er is een grote diversiteit aan werkvormen verwerkt, waardoor aantrekkelijkheid voor een maximaal aantal leerlingen bereikt wordt. Zo zijn zowel geprepareerde als levende organismen aanwezig en moet er o.a. geteld, getekend, gedetermineerd, ingekleurd en geknipt en geplakt worden. Als hoofddoel wordt gestreefd naar de (h)erkenning van het bestaan van een samenhangend natuurlijk systeem, het ecosysteem Waddenzee en de herkenning van enkele meest opvallende of algemene organismen uit dit systeem. Maximale deelname: 25 personen, duur: 2 uur

ameland-krab_800px.jpg

Krab | © Johan Krol, Archief Natuurcentrum Ameland

Excursie 'Wat is wad?'

Tijdens een bezoek aan Ameland mag een nabije kennismaking met het wad niet ontbreken. De beste mogelijkheid hiertoe biedt een excursie op het drooggevallen wad met laag water. Tijdens de excursie wordt er ingegaan op het ontstaan, beheer, bedreigingen, maar vooral ook de enorme natuurwaarden die in het waddengebied aanwezig zijn. Het is tenslotte nog het laatste nog natuurlijke landschap van geheel Nederland. Door een stukje bodem uit te spitten, ontdekt u de enorme rijkdom en variatie aan bodemdieren, in een kuiltje ontdekt u een achtergebleven platvisje of een krab en met een verrekijker ziet u foeragerende vogels van diverse pluimage. Er zal vooral getoond worden dat al deze organismen van elkaar afhankelijk zijn en samen een natuurlijk systeem vormen met aan het hoofd de zeehond. Maximale deelname: 25 personen, duur: 1,5 uur

Excursie 'Bos en duin'

U bezoekt twee verschillende soorten landschapstypen, gelegen ten noorden van het dorp Nes, nl. het 'Kwekerijbos' en het duinreservaat Hagendoornveld. U wordt op uitgebreide wijze geconfronteerd met de aanwezige flora en fauna. Soms in algemene zin als het merels in het bos of helm in de duinen betreft. Soms in heel bijzondere zin als het de bloei van de kleine keverorchis of de balts van blauwe kiekendieven boven het hagendoornveld betreft. Tevens wordt ingegaan op de relatie die de mens met deze flora en fauna heeft als het natuurbeheer zoals dat hier door Staatsbosbeheer gevoerd wordt en publieksgeleiding aan de orde komen. U ontdekt wellicht interessante belevenissen waarvan u vooraf het bestaan niet had vermoed. Maximale deelname: 25 personen, duur 1,5 uur

ameland-konijn_800px.jpg

Amelander duinkonijn | © Johan Krol, Archief Natuurcentrum Ameland

Excursie 'Noordzeestrand'

Bijna iedereen die Ameland bezoekt gaat ook naar het strand en richt zijn blik langs de vloedlijnen om te kijken of er nog iets opvallends ligt. Veelal vindt u van alles en nog wat, maar blijft u zitten met vragen op het gebied van hoe heet mijn vondst, waar komt het vandaan, hoe is het ontstaan enz. Deze excursie biedt een unieke kans, om het tot nu toe oppervlakkige strandbezoek meer inhoud te geven. Er is zowel aandacht voor de natuurlijke kwaliteiten van het Noordzeestrand, als de helaas ook veelvuldig aanwezige onnatuurlijke zaken die op het strand worden aangetroffen. U krijgt niet alleen informatie van uw gids, u gaat ook zelf op zoektocht langs de vloedlijn, waarna de gezamenlijke collectie ten toon gespreid en gedetermineerd wordt. Uiteraard komen de weekdieren, zoals de schelpdieren aan de orde. Daarnaast kunt u de meest gevarieerde vondsten tijdens de excursie aantreffen. Variërend van zonaanbidders, zeesterren en kwallen, tot shampooflessen uit China. Maximale deelname: 25 personen, duur 1,5 uur

Excursie 'Oerd'

Deze wandelexcursie op het oostelijke deel van Ameland voert u door een deel van één van de mooiste duingebieden, namelijk het Oerd. Het betreft een zeer afwisselend landschap met hoge duintoppen en laaggelegen valleien met duinmeertjes. Vanaf de hoge duinen heeft u een prachtig uitzicht over de nabijgelegen kwelders, waar met hoog water duizenden vogels rusten. Tijdens de wandeling ziet u een ongestoord landschap met een prachtige duinvegetatie waar op vochtige plekken in het voorjaar zelfs orchideeën bloeien. Aanwezige broedvogels zijn bijvoorbeeld zilvermeeuw, eidereend, tapuit en graspieper. De duinmeertjes zijn gedurende het gehele jaar belangrijke foerageer- en rustplaatsen voor diverse soorten watervogels. Maximale deelname: 25 personen, duur: 1,5 uur

Fietsexcursie 'Tussen Wad en Strand'

Met de fiets als vervoermiddel is het mogelijk om tijdens dit programma bijna alle op Ameland te onderscheiden landschapstypen te doorkruisen. De route voert in een grote cirkel rondom Nes. Vertrek- en aankomstpunt is het Natuurcentrum. De landschapstypen die achtereenvolgens bezocht worden zijn polder, wad, duinen, kwelder, bos en het recreatiegebied 'De Vleyen'.
Gebleken is, dat de begeleiding door een deskundige gids met een goede kennis van de flora en fauna die u onderweg tegenkomt en met inzicht in het ontstaan en beheer van de landschappen de blik van de deelnemende fietsers aanzienlijk verruimd. Langs de route zijn een aantal vaste stoppunten opgenomen waar altijd wel iets bijzonders te zien of te beleven valt. Indien er zich onderweg verrassingen voordoen of als u daarom vraagt wordt een extra stop ingelast. Bloeiende zwanenbloemen in de slootkant naast het fietspad, een grazend ree in de duinen of een jagende velduil boven het weiland zijn voorbeelden van ontmoetingen die te mooi zijn om niet even bij stil te staan. Maximale deelname: 25 personen, duur: 1, 5 uur

Leskist verhuur 'Wad' of 'Strand'

Speciaal voor de vele (school)groepen, afkomstig van het vasteland, die praktisch aan de slag willen op het Wad biedt het Natuurcentrum de mogelijkheid tot het huren van een leskist. De materialen die nodig zijn voor het verrichten van praktijkopdrachten op het wad en op het strand zijn alle aanwezig in deze leskisten, o.a. grepen, zeven, grondboren, thermometers, weegschaal, schuifmaat en een telescoop op statief. Maximale deelname: 25 personen, duur: 1 dag.

Korren aan het strand

Een "kor" is een visnet zoals dat door vissersvaartuigen wordt gebruikt. Het Natuurcentrum heeft een klein kornet gemaakt dat vanaf het strand gebruikt kan worden. Het net is 2,5 meter breed en 4 meter lang. Er wordt vanaf het strand met een scheerbord gewerkt. Door het scheerbord scheef door het water te trekken, scheert dit vanaf het strand in zeewaartse richting. Aan het scheerbord zit een touw van 100 meter lengte bevestigd waaraan door de deelnemers van de excursie getrokken dient te worden. Vooral in de tweede helft van de zomer kan met een kornet goed gevangen worden. Naast de grote aantallen garnalen kunt u daarbij denken aan krabben, platvis, kwallen, zandspiering, heremietkreeft en zeesterren. Van de vangst wordt ter plekke een "aquarium" gemaakt zodat eenieder de levende dieren eens van nabij kan meemaken. Vooral voor kinderen is dit een aantrekkelijke activiteit. Ze helpen eerst met het kornet door het water te trekken en ze vinden het vervolgens steeds weer erg spannend om te kijken wat er uit het water te voorschijn komt. Maximale deelname: 30 personen, duur: 1,5 uur.

CC-BY-NC, Ecomare & VLIZ 2020 - Laatst bijgewerkt: