Overslaan en naar de inhoud gaan

Maanvis

Maanvissen hebben een bizar uiterlijk. Het beste worden ze omschreven met de term 'zwemmende kop'. Zo nu en dan wordt op de Noordzee een maanvis gevangen, of spoelt er een aan op het strand. Meestal gaat het om een klein, jong exemplaar van rond de 50 kilogram. Ze leven vrij lang en groeien constant door. Er zijn meldingen van maanvissen die 4 meter lang waren en 2300 kilo wogen. Maanvissen hebben twee records op hun naam staan. Ze zijn de zwaarst bekende beenvissen en ze leggen de meeste eitjes. Daarmee staan ze zelfs in het Guinness Book of World Records.

Namen 
la
Mola mola
nl
maanvis
en
sunfish
fr
môle
de
Mondfisch
meer namen
Kenmerken 
afmetingen
gemiddeld 2 meter; record: 4 meter lang
gewicht
gemiddeld 1000 kilo; record: 2300 kilogram
kleur
grijsbruin, zuikant en buik lichter, soms met zilverkleurige tint
leeftijd
ouder dan 10 jaar
voedsel
vislarven, schelpdieren, kreeftachtigen en dierlijk plankton; voorkeur voor kwallen
vijanden
orka's en zeeleeuwen, in de Noordzee geen vijanden bekend
voortplanting
eileggend; geslachtsrijp:vanaf ongeveer 5 jaar; aantal: 300 miljoen (!) eitjes

Zie ook

Uiterlijk

Het lijf van een maanvis lijkt op een soort platte schijf. Direct na de twee uitstekende vinnen (rug- en anaalvinnen) zit een bijzonder korte staart, waardoor hun lichaam bijna rond is. Ze hebben een ruwe, leerachtige huid zonder schubben. Daaronder zit, als extra pantser, een laag kraakbeen. Ze hebben vaak veel visluizen, parasieten uit de groep van de roeipootkreeften. Met hun stijve lichaam kunnen maanvissen geen soepele zwembewegingen maken. Ze zwemmen door hun rug- en anaalvinnen te gebruiken als roeispanen.
Jonge maanvissen zien er anders uit dan volwassen exemplaren. Als ze een centimeter lang zijn hebben ze een bolvormig lichaam met stekelvormige uitsteeksels. Hierdoor blijven ze beter drijven in de bovenste waterlagen.

107509-maanvis-Jessie Jawanda-marinespecies.org_.png

Maanvis | CC Jessie Jawanda – marinespecies.org

Maanvissen in de Noordzee

In de Noordzee zit behoorlijk veel plankton. Het is dus niet verwonderlijk dat er nu en dan een maanvis rond zwemt. Dat gebeurt vooral in de maanden december en januari, maar er zijn ook meldingen uit andere seizoenen. Elk jaar worden er wel een paar - per ongeluk - gevangen door de Noordzee-vissers. Ook spoelt er soms een maanvis aan. Waarschijnlijk kunnen ze niet zo goed zwemmen in ondiep en onrustig water. Daar is hun lijf te stijf voor. Zo kan het gebeuren dat ze door de branding op het strand geworpen worden.
Begin januari 2005 spoelden er binnen één week negen middelgrote maanvissen aan op de Nederlandse stranden. Mogelijk was een periode met harde westelijke wind de oorzaak. 2005 was een uitzonderlijk maanvisjaar, want er spoelden in totaal 15 stuks aan, een absoluut strandingsrecord. Grote maanvissen zijn zeldzaam in de Noordzee; meestal vinden of vangen we hier 'kleintjes' van rond de 50 kilo. De grootste maanvis die in de Nederlandse wateren is gevonden, spoelde in december 1889 aan op Ameland. Dat dier was 2,73 meter hoog en 2,23 meter lang. Het duurde lang voordat er weer zo'n grote werd gevonden. Dat was op 23 december 1992 in het Diepe Gat. Toen werd er een gevangen door de Texelse kotter TX 37. Dit dier was 1,60 meter lang en 2 meter hoog. Net iets groter was de maanvis die eind november 1998 werd gevangen in de Silver Pit, door de UK 225. Dit dier was 1,78 meter lang, 2,24 meter hoog en woog 251 kilo.

Verspreiding en leefgebied

Maanvissen komen over de hele wereld voor, behalve in heel koud water. Vrijwel elk jaar worden ze ook in de Noordzee gevonden.

kaart-maanvis.jpg

Verspreiding maanvis | © Ecomare, Sherri Huwer

Bovenliggende categorieën

CC-BY-NC, Ecomare 2017 - Laatst bijgewerkt: 2015.10.23