Overslaan en naar de inhoud gaan

Kompaskwal

De kompaskwal heeft vaak v-vormige bruine strepen die vanaf het midden van de 'hoed' naar de buitenste rand lopen (zoals een kompasroos) en altijd een opvallend bruin randje. Bij aanlandige wind (oostenwind) kunnen ze in de zomer massaal aanspoelen. Kompaskwallen hebben lange tentakels waarmee ze gemeen kunnen steken. De wonden lijken op striemen door zweepslagen. Bij deze soort kan eventueel azijn gebruikt worden als behandeling tegen de pijn. Maar als je twijfelt over de soort of de kwal niet gezien hebt, is het veiliger om de wonden te spoelen met zeewater. Azijn of zoetwater gebruiken maakt het bij de meeste soorten alleen maar erger.

Namen 
la
Chrysaora hysoscella
nl
kompaskwal
en
compass jellyfish
fr
méduse rayonnée
de
Kompaßqualle
meer namen
Kenmerken 
afmetingen
maximaal 30 centimeter in doorsnede
kleur
doorzichtig met bruin
voedsel
zoöplankton, wormen, kleine kreeftachtigen, kleine vissen
bedreigingen
sommige vissen
voortplanting
geslachtelijk en ongeslachtelijk

Verspreiding en habitat

De kompaskwal komt algemeen voor in de Noordzee, ook dicht onder de kust, en spoelt soms massaal aan op het strand. Jammer genoeg gebeurt dit vaak in het seizoen dat er ook veel mensen op het strand te vinden zijn, zo vanaf half mei tot in november.

Niet altijd een kompas

Bij sommige kompaskwallen ontbreken de strepen, maar er zijn altijd wel bruine lobben bij de rand zichtbaar. De vangarmen rond de mondopening van de kwal lijken op een bruidssluier. Ze zijn veel langer dan de tentakels. Op de rand van de hoed zitten ook nog eens extra groepjes fijne maar lange tentakels.  

Een kompaskwal is toch wel wat "een vreemde eend in de bijt" onder de kwallen. Hij begint zijn leven als mannetje en verandert tijdens zijn leven in een vrouwtje. De eitjes worden, niet zoals bij andere kwallen in het water losgelaten, maar bijgehouden in de maagholte tot de larfjes groot genoeg zijn om het alleen te redden.

fitis-kompaskwal-zwemmend-1-sd_05.jpg

Kompaskwal zonder kompas | © Ecomare, Foto Fitis, Sytske Dijksen

Bovenliggende categorieën

CC-BY-NC, Ecomare & VLIZ 2020 – Laatst bijgewerkt: 2020.07.10