
Zie ook
Ameland is een vrij jong eiland. Het is net als de buureilanden enkele duizenden jaren geleden ontstaan als een van de strandwallen langs de Noordzeekust. Of het ooit verbonden is geweest met de wal is niet met zekerheid te zeggen. Op de strandwal groeiden duinen en achter deze duinen voerde het water slibdeeltjes aan die bezonken. In een eeuwen durend proces ontstond op deze wijze het eiland.
Toch al oud
In de achtste eeuw wordt Ameland voor het eerst genoemd. In de Traditiones Fuldenses, dat zijn kloostergeschriften uit de achtste eeuw van de Duitse stad Fulda, is sprake van een eiland: "Insula que dictur Ambla", het eiland Ambla geheten. Ameland was dus in de 8e eeuw al een eiland!
De Cammingha's
Van de staatkundige geschiedenis van Ameland voor 1400 is weinig bekend. Vanaf 1424 betaalt Ameland huishoudgeld aan Holland. In dat jaar trad Ritske Jelmera van Cammingha op als vertegenwoordiger der Amelanders.
Later gingen de Cammingha's zich Heer van Ameland noemen en ook als zodanig gedragen. Ondanks het feit dat hun aanspraken door Friesland, Holland en de Duitse keizer werden betwist, wisten de Cammingha's de vrijstaat Ameland onder hun beheer te houden.
In 1681 stierf de mannelijke lijn van de Cammingha's uit en kwam Ameland in handen van de familie Thoe Schwartsenberg en Hohenlandsberg. Ze waren door huwelijk verbonden met de Cammingha's en erfden het eiland. Tot 1704 waren zij Heren van Ameland.
De Oranje's
In 1704 werd Ameland omgerekend voor ruim 77.000 euro verkocht aan de erfstadhouder van Friesland, Johan Willem Friso Prins van Oranje. Ameland kwam daarmee in het bezit van de Oranjes. Daardoor komt het dat één van de titels van de koningin nog altijd 'Erf- en Vrijvrouwe van Ameland' is.
Vanaf 1810 Fries
Tijdens de Franse revolutie raakten de Oranjes het eiland kwijt. In 1810 werd verklaard dat Ameland tot Friesland behoorde. In 1814 werd dat nog eens bevestigd. Hiermee kwam een eind aan de bijzondere positie van Ameland als Vrije Heerlijkheid. Het eiland werd vanaf toen bestuurd door Grietmannen, die later burgemeester werden genoemd. Nu is er maar één burgemeester van Ameland.