Overslaan en naar de inhoud gaan

Duinkruiskruid en jakobskruiskruid

Duinkruiskruid en jacobskruiskruid zijn varianten van dezelfde plantensoort. Ze zijn berucht om hun giftigheid voor paarden en andere dieren. Natuurbeheerders letten erop dat in het hooi dat ze aan boeren verkopen geen kruiskruid zit. Duinkruiskruid en jakobskruiskruid horen bij dezelfde soort, maar hun uiterlijk en groeiplaats zijn verschillend. Het jakobskruiskruid (foto hiernaast) heeft een krans van gele lintbloemen, en het duinkruiskruid (foto hieronder) niet. Jakobskruiskruid kan niet tegen de zoute zeewind. Het duinkruiskruid groeit juist volop in de duinen, vooral op kalkhoudende bodem. Deze plant komt alleen aan kusten van Noordwest-Europa voor.

Namen 
la
Senecio jacobaea ssp. dunensis / Senecio jacobaea ssp. jacobaea
nl
duinkruiskruid, jakobskruiskruid
en
ragwort, tansy ragwort
de
Dünen-Jakobs-Greiskraut, Jakobs-Kreuzkraut
meer namen
Kenmerken 
afmetingen
30 tot 150 centimeter
kleur
geel
bloeitijd
juni tot en met oktober
bestuiving
insecten
verspreiding
zaad verspreid door de wind
levensduur
tweejarig of overblijvend

Zie ook

Giftig

duinkruiskruid-em.jpg

Duinkruiskruid | © Foto Fitis, Sytske Dijksen

Jakobskruiskruid bevat giftige stoffen, zogenaamd pyrrolizidine alkaloïden. Grazers eten er op het land keurig omheen. Maar als de planten gedroogd zijn en in het hooi zitten blijven ze ook giftig. Dan kan het vee de plant niet meer herkennen en gaan ze er toch van eten. De dieren krijgen dan ernstige leveraandoeningen. Er zijn dierenbeschermers die daarom pleiten voor uitroeiing van deze plant.
Toch maakt Jacobskruiskruid het zichzelf op den duur onmogelijk verder te groeien. Na een paar jaar is de bodem op de plek waar de plant groeit ongeschikt geworden door alle bacterën en schimmels die rond de wortels zijn verzameld. Wanneer je de planten steeds weer weghaalt blijft de bodem rijp voor het volgende jacobskruiskruidplantje... Je kunt dus beter wachten tot de plant zelf de groeiplaats ongeschikt heeft gemaakt voor opvolgers, en in de tussentijd voorzichtig zijn met hooien.

Geliefd bij insecten

fitis-duinkruiskruid-vlinders-sd.jpg

Duinkruiskruid | © Foto Fitis, Sytske Dijksen

De geelzwarte zebrarupsen van de Jacobsvlinder kunnen van het kruiskruid eten. Ze zijn in staat om het gif in hun huid op te slaan zonder dat ze er last van hebben. Dat is handig, want daardoor zijn ze zelf ook giftig! Ze zijn geel met zwart, de waarschuwingskleuren van de natuur. De Jacobsvlinders zelf zie je zelden op de planten. Als zij vliegen bloeit het kruiskruid nog niet. De Sint Jansvlinder vliegt later, en dan bloeien de planten wel. Zoals je op de foto kunt zien bezoeken ze  de bloemen graag.

Bovenliggende categorieën

CC-BY-NC, Ecomare 2017 - Laatst bijgewerkt: 2018.08.16