Overslaan en naar de inhoud gaan

Amerikaanse strandschelp

In de kustzone van België en Nederland komt sinds 2017 een nieuwe strandschelp voor: de Amerikaanse strandschelp, oorspronkelijk afkomstig van de Amerikaanse oostkust. Waarschijnlijk heeft de soort de Lage Landen bereikt door mee te liften in het ballastwater van schepen. Deze Amerikaanse soort lijkt heel erg op de halfgeknotte strandschelp: hij is even driehoekig en even asymetrisch afgeknot, maar heeft een veel bollere schelp en van de zijkant bekeken is er een tussenruimte tussen de toppen van beide schelphelften, waar deze ‘gaping’ bij de halfgeknotte strandschelp vrijwel ontbreekt. Hou je ogen dus goed open!

Namen 
la
Mulinia lateralis
nl
Amerikaanse strandschelp
en
dwarf surf clam
fr
mactre naine
meer namen
Kenmerken 
afmetingen
meestal 1.5, tot maximaal 2.1 centimeter
kleur
grijsachtig wit
voedsel
filtert fytoplankton
voortplanting
geslachtelijk, gescheiden geslacht

Hoe herken je de Amerikaanse exoot?

De Amerikaanse strandschelp is – zoals de inheemse halfgeknotte strandschelp – ook afgeknot driehoekig van vorm, maar veel boller van schelp. Het bruine ligament dat de beide schelpen bijeenhoudt is van buitenaf helemaal niet te zien bij de Amerikaanse exoot. Van de zijkant bekeken is er een tussenruimte tussen de toppen van beide schelphelften, waar deze ‘gaping’ bij de halfgeknotte strandschelp vrijwel ontbreekt. De Amerikaanse strandschelp wordt ook maar maximaal 2 centimeter groot. Vind je een groter exemplaar, dan is het al zeker geen Amerikaanse maar een afgeknotte strandschelp.

Ander biotoop

De biotoop van beide strandschelpen is echter totaal verschillend. De halfgeknotte strandschelp leeft hoofdzakelijk in zandige zeebodems, terwijl de Amerikaanse strandschelp eerder slikrijke bodems verkiest en vaak voorkomt in brak water of onder zuurstofarme omstandigheden.

Verspreiding en habitat

De Amerikaanse strandschelp is afkomstig van de oostkust van de Amerika (Canada, VSA, Golf van Mexico en de Caraïbische Zee) . In 2017 werden de eerste levende exemplaren aangetroffen in de Noordzee (Voordelta). In 2018 is de soort ook in de Waddenzee en de Westerschelde opgemerkt. Vermoedelijk is de soort meegelift in het ballastwater van grote schepen.

Invasief?

Ondertussen is de Amerikaanse strandschelp al op veel andere plaatsten gezien (zoals in de Waddenzee). Daar is de soort in grote aantallen aanwezig (tot 6000 exemplaren per vierkante meter). De Amerikaanse strandschelp groeit heel snel en wordt is al na twee maanden geslachtsrijp. Kan de soort invasief worden? Wageningen Marine Research (WUR) volgt nauwgezet op hoe de populatie en de verspreiding van de Amerikaanse strandschelp zich aan het ontwikkelen is. De tijd zal uitwijzen wie er wint…

Nederlandse naam

De WUR-wetenschappers gaven deze soort bij ontdekking de Nederlandse werktitel ‘Amerikaanse strandschelp’. Pas nadien bleek dat deze naam in België  al gebruikt werd voor een andere niet-inheems soort: Rangia cuneata. Ondertussen heeft men onderling afgesproken dat voor deze laatste vanaf nu de naam ‘brakwaterstrandschelp’ zal gebruikt worden. Mulinia lateralis blijft dus Amerikaanse strandschelp heten!

CC-BY-NC, VLIZ & Ecomare 2020 - Laatst bijgewerkt: 2020.02.25